דילוג לתוכן הראשי
mtDNA · שושלת אימהית

Z1A

mtDNA Haplogroup Z1A

פרופיל ייחוס של ענף שושלת אחד. קבוצה הפלוגרופית משותפת אינה קובעת קשר משפחתי ואינה מגדירה זהות תרבותית.

פרופיל הייחוס

רקע הענף

ההקשר ההיסטורי של ענף Z1A בשושלת mtDNA

Origins and Evolution

mtDNA haplogroup Z1A is a downstream branch of haplogroup Z1, itself a member of macrohaplogroup N. Z1 has been dated to the Late Pleistocene (~20 kya) in northern and central Asia; Z1A likely emerged later during the Late Glacial to early Holocene (roughly 10–15 kya) as human groups re-expanded into deglaciated northern Eurasia. The lineage reflects postglacial demographic processes in northeastern Asia and shows continuity in many indigenous Siberian groups.

Subclades

Z1A presents limited internal diversity compared with many pan-Eurasian mtDNA clades; population studies and ancient DNA recoveries indicate several regionally restricted branches within Z1A, often concentrated within Siberia and adjacent Central Asian foothills. While nomenclature for finer subclades (e.g., Z1a1, Z1a2) appears in some phylogenies, the overall substructure is shallow, consistent with a relatively recent regional expansion following the Last Glacial Maximum.

Geographical Distribution

The modern distribution of Z1A is centered on northeastern Eurasia. It is most common among indigenous Siberian groups (for example, Yukaghir, Evenk, Yakut and some Samoyedic peoples), occurs at moderate to low frequencies in parts of Mongolia, northern China and Central Asia (Altai, western Mongolia), and is observed sporadically in northern Europe (including very low frequencies among Scandinavian and Sámi populations). Ancient DNA documents Z1-lineages in Holocene Siberian contexts, supporting the continuity of this maternal lineage in the region.

Historical and Cultural Significance

Z1A is associated with hunter-gatherer and later mixed pastoral/hunter-gatherer communities of northern Eurasia rather than with the main Neolithic agricultural expansions that shaped southern and western Eurasian maternal pools. Its presence in Bronze Age Siberian and some Central Asian contexts demonstrates continuity through local cultural horizons (for example, Bronze Age steppe and forest-steppe groups). Low-frequency detections in northern Europe likely reflect small-scale migrations or gene-flow events connecting northeastern Eurasia and Fennoscandia during the Holocene rather than large demic replacements.

Conclusion

As a regional derivative of Z1, Z1A provides a useful marker for tracing maternal lineages tied to postglacial recolonization and long-term continuity in northeastern Eurasia. Its distribution and shallow internal diversity point to a Late Glacial/early Holocene origin with persistence among indigenous Siberian and neighboring Central Asian populations and minor presence in northern Europe, making it informative for studies of Holocene population dynamics in high-latitude Eurasia.

נקודות עיקריות

  • Origins and Evolution
  • Subclades
  • Geographical Distribution
  • Historical and Cultural Significance
  • Conclusion
פרופיל הייחוס

עץ השושלת והענפים הקשורים

מקום הענף בעץ השושלת ותת-הענפים שלו

מסלול ההתפצלות של השושלת

עקבו אחר ענפי האב המתועדים עד Z1A. התאריכים הם אומדנים ועשויים להשתנות כשנתוני הייחוס מתעדכנים.

שלבי התפצלות הקבוצה ההפלוגרופית גיל משוער התקופה הארכאולוגית הזמן שחלף ענפים ישירים דגימות מודרניות שנבדקו קישורים עתיקים
1 Z1A הענף הנוכחי ~12,000 years ago Neolithic 12,000 שנים 1 10 8
2 Z1 ~15,000 years ago Mesolithic 15,000 שנים 1 11 2
3 ZA - - - 3 39 0
4 Z ~25,000 years ago Paleolithic 25,000 שנים 1 47 6
5 CZ ~40,000 years ago Paleolithic 40,000 שנים 2 856 4
6 M8 ~42,000 years ago Paleolithic 42,000 שנים 2 873 5
7 M ~60,000 years ago Paleolithic 60,000 שנים 42 2,671 41
8 L3 ~70,000 years ago Paleolithic 70,000 שנים 7 30,162 6
9 L3'4 - - - 2 30,212 0
10 L3'4'6 - - - 2 30,216 0
11 L2'3'4'6 - - - 2 31,333 0
12 L2'3'4'5'6'7 - - - 2 31,349 0
13 L1'2'3'4'5'6'7 - - - 2 31,852 0
14 L ~160,000 years ago Paleolithic 160,000 שנים 2 32,236 5
פרופיל הייחוס

היכן הענף מופיע

תפוצה גאוגרפית ונוכחות נוכחית

מוצא מתועד

Northeast Asia / Siberia

תפוצה נוכחית

The populations where mtDNA haplogroup Z1A is found include:

  1. Indigenous Siberian groups (e.g., Evenk, Yakut, Nganasan)
  2. Mongolian and Inner Mongolian populations
  3. Northern Chinese populations (northeast provinces such as Heilongjiang and Liaoning)
  4. Central Asian groups (Altai, western Mongolia, some Kazakh groups)
  5. Northern European/Sámi and Scandinavian populations (very low frequencies)
הקשר היסטורי

ענף לאורך זמן

אומדן היווצרות בציר זמן היסטורי רחב. סמני התקופות נותנים הקשר ואינם מרמזים על קשר לתרבויות מסוימות.

  1. ~12k שנים לפני

    קבוצה הפלוגרופית Z1A

    אומדן להיווצרות ענף mtDNA זה. תאריכים ומיקומים הם אומדני ייחוס.

    הענף הזה
  2. ~10k שנים לפני

    המהפכה הנאוליתית

    ראשית החקלאות והתגבשות קהילות יושבות קבע

  3. ~5k שנים לפני

    תקופת הברונזה

    עיבוד מתכות, כתב וציוויליזציות מוקדמות

  4. ~3k שנים לפני

    תקופת הברזל

    כלי ברזל ורשתות מסחר מורחבות

  5. ~2.5k שנים לפני

    העת העתיקה הקלאסית

    שגשוג הציוויליזציות היוונית והרומית

  6. Present

    ימינו

    העידן המודרני

פרופיל הייחוס

הקשר ארכאולוגי

הקשרים ארכאולוגיים מתועדים של ענף Z1A מ-mtDNA

הקשרים מתועדים

תוויות אלה מתארות הקשרים ארכאולוגיים מתועדים של דגימות הייחוס המקושרות ל-Z1A. הקישור אינו מוכיח שכל נושאי הענף השתייכו לתרבות מסוימת או הלכו במסלול נדידה מסוים.

Avar Culture Kazakh Eneolithic Late Medieval Mongolian Northern West Siberian Culture Russia_AltaiKrai_Eneolithic Russia_AltaiKrai_Eneolithic_Altai Russia_AltaiKrai_N Russia_Novosibirsk_N Russia_Omsk_Eneolithic Xiongnu
סיווג התרבויות מבוסס על ההקשר הארכאולוגי של דגימות דנ"א עתיק, והוא עשוי לשקף קשרים אזוריים בתקופות מסוימות.
פרופיל הייחוס

אינדקס דגימות

דגימות של הקבוצה ההפלוגרופית Z1A: 5 בהתאמה ישירה ו-3 מתת-ענפים

8 מוצגות · 8 דגימות תואמות

הדיוקנאות הם איורים שנוצרו בבינה מלאכותית. שמות הדגימות ומזהי ההפקדה מזהים את רשומות הייחוס.

דיוקן הדגימה המדינה התקופה התאריך התרבות mtDNA סוג ההתאמה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Selenge Xiongnu Period Medieval individual, Selenge. Uguumur Uul, Mongolia (50 BCE-850 CE)
מזהה דגימה: UGU006
Mongolia Medieval Xiongnu 50 BCE - 850 CE Xiongnu Z1a התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Late Avar-o Low East Asia individual, Hajdú-Bihar County. Árkus-Homokbánya, Hungary (667-821 CE)
מזהה דגימה: ARK-29
Hungary Hungary LateAvar 667-821 calCE (1272±26 BP, DeA-22529) Avar Culture Z1a התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Eurasian Nomadic individual, Hajdú-Bihar County. Árkus-Homokbánya, Hungary (700-900 CE)
מזהה דגימה: ARK-19
Hungary Hungary LateAvar 700 CE - 900 CE Avar Culture Z1a התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Late Avar-o High East Asia individual, Hajdú-Bihar County. Árkus-Homokbánya, Hungary (700-900 CE)
מזהה דגימה: ARK-20
Hungary Hungary LateAvar 700-900 CE Avar Culture Z1a התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Mongol Empire individual, Dornod. Tsagaan Chuluut, Mongolia (1,000-1,500 CE)
מזהה דגימה: TSA005
Mongolia Mongolia Dornod LateMedieval 1000 CE - 1500 CE Late Medieval Mongolian Z1a התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Turkic Nomadic individual, Tian Shan. Central Steppe, Kazakhstan (600-1,300 CE)
מזהה דגימה: DA94
Kazakhstan Kazakhstan Medieval Nomad 600 CE - 1300 CE Turkic Nomadic Culture Z1a1 תת-ענף
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Steppe Central Nomad Ma individual, Tian Shan. Central Steppe, Kazakhstan (600-1,300 CE)
מזהה דגימה: DA94
Kazakhstan Medieval Steppe Nomads 600 CE - 1300 CE Z1a1 תת-ענף
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Early Avar-o High East Asia individual, Danube-Tisza Interfluve. Petőfiszállás, Hungary (600-700 CE)
מזהה דגימה: A1819
Hungary Early Avar Period Danube-Tisza, Hungary 600-700 CE Early Avar Z1a1 תת-ענף
ענף אימהי · DNA קדום

מפת ראיות קדומות לענף השושלת

עקבו אחר ענפי המקור המובילים לענף זה, וגלו היכן נמצאו הדגימות הקדומות הקשורות אליו.

טוען תצפיות קדומות...

הסימונים מציינים מקומות מציאה ארכאולוגיים. קו מקווקו הוא מעבר גאוגרפי מוצע ולא ודאי בין ענפים עוקבים, הנתמך בכמה תצפיות מתוארכות. אין זה מסלול מדויק, מקום לידה או הוכחה לירידה ישירה. דגימות מענפי המקור עשויות להשתייך לענפי צאצאים אחרים. הפערים נשארים במקום שבו הראיות אינן מספיקות. תאריכי הדגימות שונים מתאריכי היווצרות ההפלוגרופ.

פרופיל הייחוס

מפת תפוצת הדגימות

התפוצה הגאוגרפית של דגימות דנ"א עתיק בהתאמה ישירה לקבוצה Z1A או לתת-הענפים שלה. מספר דגימות: 8

דגימה בהתאמה ישירה דגימה מתת-ענף
סינון לפי תקופה
כל התקופות
כל הדגימות מוצגות
פרופיל הייחוס

תפוצה בזמן

תפוצת הדגימות על פני התקופות הארכאולוגיות

פרופיל הייחוס

תפוצה גאוגרפית

מספר הדגימות לפי המדינה המתועדת שלהן. הספירות משקפות את דגימות הייחוס הזמינות, בלי למדוד את תדירות הקבוצות ההפלוגרופיות באוכלוסייה.

פרופיל הייחוס

תפוצת הדגימות לפי מדינה ותקופה

השוו את מספר הדגימות המתועדות לפי מדינות ותקופות ארכאולוגיות. בחרו תא עם תוצאות כדי לראות אחת מהדגימות.

הנתונים

הנתונים ומקורותיהם

מידע על המקורות ואיכות הנתונים

עדכון אחרון 2026-02-16
רמת ביטחון 50/100
כיסוי Low

מקור הנתונים

הסיווג, התאריכים המשוערים וההקשר הגאוגרפי משקפים את נתוני הייחוס המתועדים, והם עשויים להשתנות כשהראיות נבדקות מחדש. כיסוי הדגימות משתנה, ומיקומים מתועדים וקשרים ארכאולוגיים אינם מוכיחים מוצא אישי או זהות תרבותית.

קבוצה הפלוגרופית מייצגת שושלת אחת מצד האם או מצד האב. הענף שאפשר לחזות תלוי בסמנים הגנטיים שבקובץ הדנ״א. איך אנחנו מנתחים דנ״א