דילוג לתוכן הראשי
mtDNA · שושלת אימהית

C4B

mtDNA Haplogroup C4B

פרופיל ייחוס של ענף שושלת אחד. קבוצה הפלוגרופית משותפת אינה קובעת קשר משפחתי ואינה מגדירה זהות תרבותית.

פרופיל הייחוס

רקע הענף

ההקשר ההיסטורי של ענף C4B בשושלת mtDNA

Origins and Evolution

Haplogroup C4B is a subclade of mtDNA haplogroup C4, itself part of macro-haplogroup C, a lineage that arose in northern/central Asia after the initial out-of-Africa dispersals. Based on its position in the phylogeny and the distribution of related C4 lineages, C4B likely diversified in Siberia or adjacent Northeast Asian regions during the Late Upper Paleolithic (roughly 20–15 kya), a period that encompasses the Last Glacial Maximum and early post-glacial expansions. Like other C4 branches, C4B represents a deep Asian maternal lineage that survived in northern Eurasian refugia and later contributed to regional population re-expansions.

Subclades

C4B is an intermediate clade within the C4 phylogeny and may contain further downstream sublineages (often annotated in databases as C4b1, C4b2, etc., depending on the reference). However, the internal structure of C4B remains incompletely resolved in public phylogenies because many regional samples remain undersampled and additional complete mitochondrial genomes are needed to define and date finer branches. Ongoing mitogenome sequencing in Siberian, Central Asian, and Northeast Asian populations is progressively clarifying these internal subclades.

Geographical Distribution

Empirical population genetics and ancient DNA work indicate that C4B is concentrated in Siberia and other parts of northern Asia, and is found at variable, generally lower frequencies in neighboring East-Central Asian groups. Modern populations with reported C4 (and specifically C4B-like) lineages include indigenous Siberian groups (Evenks, Evens, Yakuts, Koryaks), Mongolic and Tungusic-speaking groups, as well as some populations in the Sayan–Altai region and parts of Central Asia (Tuva, Tuvan-related groups). A few low-frequency occurrences have been reported outside mainland Asia in regions touched by later westward or northward movements; rare matches in ancient DNA from northern Eurasia support an Early Holocene presence in the region. The lineage is generally rare or absent in most of Europe and only marginally detected in the Americas (other C4 subclades, especially C4c, are more important in Native American contexts).

Historical and Cultural Significance

C4B is primarily informative for studies of Paleo-Siberian and post-glacial demographic history rather than association with a single archaeological ‘culture’ in the way European haplogroups might be. It likely reflects maternal continuity among hunter-gatherer groups of Siberia and played a role in later demographic processes including localized Bronze Age and Iron Age population dynamics in the steppe–forest–tundra belt. Archaeological contexts where related C4 lineages appear include remains attributed to Mesolithic/Neolithic hunter-gatherers and various Bronze Age assemblages in southern and central Siberia (e.g., Okunevo-like and other late Neolithic–Bronze Age groups in the Altai–Sayan region), but direct culture-to-haplogroup attributions are tentative without dense ancient-DNA sampling.

Conclusion

mtDNA C4B is a northern Asian maternal lineage that provides a window onto Late Upper Paleolithic and Holocene population history of Siberia and adjacent regions. While its broad geographic affinity and antiquity are supported by modern and ancient mitogenomes, detailed substructure, exact divergence dates, and fine-grained geographic histories require more complete mitochondrial sequencing from under-sampled Siberian, Mongolic, Tungusic, and Central Asian populations. When integrated with autosomal and Y-chromosome data, C4B contributes to reconstructing sex-biased migrations and survival of maternal lineages in harsh northern environments.

נקודות עיקריות

  • Origins and Evolution
  • Subclades
  • Geographical Distribution
  • Historical and Cultural Significance
  • Conclusion
פרופיל הייחוס

עץ השושלת והענפים הקשורים

מקום הענף בעץ השושלת ותת-הענפים שלו

מסלול ההתפצלות של השושלת

עקבו אחר ענפי האב המתועדים עד C4B. התאריכים הם אומדנים ועשויים להשתנות כשנתוני הייחוס מתעדכנים.

שלבי התפצלות הקבוצה ההפלוגרופית גיל משוער התקופה הארכאולוגית הזמן שחלף ענפים ישירים דגימות מודרניות שנבדקו קישורים עתיקים
1 C4B הענף הנוכחי ~18,000 years ago Mesolithic 18,000 שנים 4 5 17
2 C4A'B'C - - - 2 7 0
3 C4 ~20,000 years ago Mesolithic 20,000 שנים 4 41 48
4 C ~35,000 years ago Paleolithic 35,000 שנים 5 806 75
5 CZ ~40,000 years ago Paleolithic 40,000 שנים 2 856 4
6 M8 ~42,000 years ago Paleolithic 42,000 שנים 2 873 5
7 M ~60,000 years ago Paleolithic 60,000 שנים 42 2,671 41
8 L3 ~70,000 years ago Paleolithic 70,000 שנים 7 30,162 6
9 L3'4 - - - 2 30,212 0
10 L3'4'6 - - - 2 30,216 0
11 L2'3'4'6 - - - 2 31,333 0
12 L2'3'4'5'6'7 - - - 2 31,349 0
13 L1'2'3'4'5'6'7 - - - 2 31,852 0
14 L ~160,000 years ago Paleolithic 160,000 שנים 2 32,236 5

ענפים אחים (1)

ענפים נוספים מאותה קבוצה הפלוגרופית אב

פרופיל הייחוס

היכן הענף מופיע

תפוצה גאוגרפית ונוכחות נוכחית

מוצא מתועד

Siberia / Northeast Asia

תפוצה נוכחית

The populations where mtdna haplogroup C4B is found include:

  1. Yakut (Sakha) and other Siberian Turkic groups
  2. Tungusic-speaking peoples (Evenk, Even, Negidal)
  3. Koryak and other Far Northeastern Siberian groups
  4. Buryat and Mongolic-speaking groups in southern Siberia
  5. Tuvan and Altai populations in the Sayan–Altai region
  6. Low-frequency occurrences in some Central Asian groups (e.g., Kazakh/Tuva-adjacent)
  7. Sporadic matches in ancient northern Eurasian human remains
הקשר היסטורי

ענף לאורך זמן

אומדן היווצרות בציר זמן היסטורי רחב. סמני התקופות נותנים הקשר ואינם מרמזים על קשר לתרבויות מסוימות.

  1. ~20k שנים לפני

    שיא עידן הקרח האחרון

    שיא עידן הקרח האחרון, ואוכלוסיות שנותרו מבודדות

  2. ~18k שנים לפני

    קבוצה הפלוגרופית C4B

    אומדן להיווצרות ענף mtDNA זה. תאריכים ומיקומים הם אומדני ייחוס.

    הענף הזה
  3. ~10k שנים לפני

    המהפכה הנאוליתית

    ראשית החקלאות והתגבשות קהילות יושבות קבע

  4. ~5k שנים לפני

    תקופת הברונזה

    עיבוד מתכות, כתב וציוויליזציות מוקדמות

  5. ~3k שנים לפני

    תקופת הברזל

    כלי ברזל ורשתות מסחר מורחבות

  6. ~2.5k שנים לפני

    העת העתיקה הקלאסית

    שגשוג הציוויליזציות היוונית והרומית

  7. Present

    ימינו

    העידן המודרני

פרופיל הייחוס

הקשר ארכאולוגי

הקשרים ארכאולוגיים מתועדים של ענף C4B מ-mtDNA

הקשרים מתועדים

תוויות אלה מתארות הקשרים ארכאולוגיים מתועדים של דגימות הייחוס המקושרות ל-C4B. הקישור אינו מוכיח שכל נושאי הענף השתייכו לתרבות מסוימת או הלכו במסלול נדידה מסוים.

Avar Bolshoy Oleni Ostrov Early Buryat Jirentaigoukou Culture Kitoi Culture Kolyma River Culture Magyar Commoner Culture Magyar Elite Culture Russia_Sakha_LN_Ymyakhtakh Russia_Tatarstan_EarlyMedieval Shamanka Culture Siberian Paleolithic Ukraine_MIA_Scythian
סיווג התרבויות מבוסס על ההקשר הארכאולוגי של דגימות דנ"א עתיק, והוא עשוי לשקף קשרים אזוריים בתקופות מסוימות.
פרופיל הייחוס

אינדקס דגימות

דגימות של הקבוצה ההפלוגרופית C4B: 5 בהתאמה ישירה ו-12 מתת-ענפים

10 מוצגות · 17 דגימות תואמות

הדיוקנאות הם איורים שנוצרו בבינה מלאכותית. שמות הדגימות ומזהי ההפקדה מזהים את רשומות הייחוס.

דיוקן הדגימה המדינה התקופה התאריך התרבות mtDNA סוג ההתאמה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Xinjiang Jirentaigoukou Antiquity individual, Xinjiang. Yili Region. Nileke County. Jirentaigoukou, China (250-50 BCE)
מזהה דגימה: C1370
China Historical Period Jirentaigoukou, Xinjiang, China 50-250 BCE Jirentaigoukou Culture C4b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Avar-o Low East Asia individual, Rákóczifalva-Bagi-földek (Jász-Nagykun-Szolnok Coiunty, Szolnok), Hungary (500-750 CE)
מזהה דגימה: RKF234
Hungary Hungary Avar 500-750 CE Avar C4b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Commoner individual, Pest County. Nagytarcsa-Homokbánya, Hungary (892-992 CE)
מזהה דגימה: NTH-2
Hungary Hungary Conqueror Commoner 892-992 calCE (1109±17 BP, DeA-26561) Magyar Commoner Culture C4b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Magyar/Hungarian individual, Borsod-Abaúj-Zemplén County. Kenézlő-Fazekaszug-1, Hungary (960-1,000 CE)
מזהה דגימה: KeF1-10936
Hungary Conqueror Elite Hungary 960 CE - 1000 CE Magyar Elite Culture C4b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Arctic Cultures individual, Murmansk. Bolshoy Oleniy Ostrov, Russia (2,050-1,500 BCE)
מזהה דגימה: BOO004
Russia Bolshoy Oleni Ostrov Site, Russia 2050 BCE - 1500 BCE Bolshoy Oleni Ostrov C4b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Nomadic Steppe Cultures individual, Sukhbaatar. Tavan Tolgoi, Mongolia (200 BCE-1,500 CE)
מזהה דגימה: TAV011
Mongolia Late Medieval Xiongnu 200 BCE - 1500 CE Late Xiongnu C4b1 תת-ענף
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Nomadic Steppe Cultures individual, Tian Shan. Central Steppe, Kyrgyzstan (235-425 CE)
מזהה דגימה: DA100
Kyrgyzstan The Hun Period in Kyrgyzstan 235 CE - 425 CE Hunnic Period C4b1 תת-ענף
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Hun individual, Tian Shan. Central Steppe, Kyrgyzstan (235-425 CE)
מזהה דגימה: DA100
Kyrgyzstan The Huns 235 CE - 425 CE C4b1 תת-ענף
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Turkic Nomadic individual, Tian Shan. Central Steppe, Kazakhstan (265-539 CE)
מזהה דגימה: DA27
Kazakhstan Nomadic Kazakhstan 265 CE - 539 CE Nomadic Kazakh C4b1 תת-ענף
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Hun Sarmatian individual, Tian Shan. Central Steppe, Kazakhstan (265-539 CE)
מזהה דגימה: DA27
Kazakhstan The Huns and Sarmatians 265 CE - 539 CE 1935 C4b1 תת-ענף
ענף אימהי · DNA קדום

מפת ראיות קדומות לענף השושלת

עקבו אחר ענפי המקור המובילים לענף זה, וגלו היכן נמצאו הדגימות הקדומות הקשורות אליו.

טוען תצפיות קדומות...

הסימונים מציינים מקומות מציאה ארכאולוגיים. קו מקווקו הוא מעבר גאוגרפי מוצע ולא ודאי בין ענפים עוקבים, הנתמך בכמה תצפיות מתוארכות. אין זה מסלול מדויק, מקום לידה או הוכחה לירידה ישירה. דגימות מענפי המקור עשויות להשתייך לענפי צאצאים אחרים. הפערים נשארים במקום שבו הראיות אינן מספיקות. תאריכי הדגימות שונים מתאריכי היווצרות ההפלוגרופ.

פרופיל הייחוס

מפת תפוצת הדגימות

התפוצה הגאוגרפית של דגימות דנ"א עתיק בהתאמה ישירה לקבוצה C4B או לתת-הענפים שלה. מספר דגימות: 17

דגימה בהתאמה ישירה דגימה מתת-ענף
סינון לפי תקופה
כל התקופות
כל הדגימות מוצגות
פרופיל הייחוס

תפוצה בזמן

תפוצת הדגימות על פני התקופות הארכאולוגיות

פרופיל הייחוס

תפוצה גאוגרפית

מספר הדגימות לפי המדינה המתועדת שלהן. הספירות משקפות את דגימות הייחוס הזמינות, בלי למדוד את תדירות הקבוצות ההפלוגרופיות באוכלוסייה.

פרופיל הייחוס

תפוצת הדגימות לפי מדינה ותקופה

השוו את מספר הדגימות המתועדות לפי מדינות ותקופות ארכאולוגיות. בחרו תא עם תוצאות כדי לראות אחת מהדגימות.

הנתונים

הנתונים ומקורותיהם

מידע על המקורות ואיכות הנתונים

עדכון אחרון 2026-06-14
רמת ביטחון 50/100
כיסוי Low

מקור הנתונים

הסיווג, התאריכים המשוערים וההקשר הגאוגרפי משקפים את נתוני הייחוס המתועדים, והם עשויים להשתנות כשהראיות נבדקות מחדש. כיסוי הדגימות משתנה, ומיקומים מתועדים וקשרים ארכאולוגיים אינם מוכיחים מוצא אישי או זהות תרבותית.

קבוצה הפלוגרופית מייצגת שושלת אחת מצד האם או מצד האב. הענף שאפשר לחזות תלוי בסמנים הגנטיים שבקובץ הדנ״א. איך אנחנו מנתחים דנ״א