דילוג לתוכן הראשי
Y-DNA · שושלת אבהית

R1B1A1B1B

Y-DNA Haplogroup R1B1A1B1B

פרופיל ייחוס של ענף שושלת אחד. קבוצה הפלוגרופית משותפת אינה קובעת קשר משפחתי ואינה מגדירה זהות תרבותית.

פרופיל הייחוס

רקע הענף

ההקשר ההיסטורי של ענף R1B1A1B1B בשושלת Y-DNA

Origins and Evolution

Y-DNA haplogroup R1b1a1b1b is a subclade within the broader R1b paternal tree, one of the most studied Y-chromosome lineages in western Eurasia. Because it sits well below the major R1b branches that expanded dramatically during later prehistoric periods, this lineage is best understood as a deep, minor branch preserving older demographic structure in West Eurasia.

The most reasonable inference from its phylogenetic position is that R1b1a1b1b emerged in West Eurasia during the late Paleolithic to early Holocene, after the initial diversification of R1b but before the major Bronze Age expansions of better-known western European subclades. Its present-day rarity suggests that it did not undergo the large founder effects seen in lineages such as R1b-L21 or R1b-P312, but instead survived in scattered populations through drift, local continuity, and repeated regional admixture.

Subclades

As an intermediate branch, R1b1a1b1b is mainly important for connecting deeper R1b ancestry to later regional lineages. In many phylogenetic trees, subclades at this depth can be sparse, poorly sampled, or defined by a limited number of downstream mutations. That means the internal structure of the clade may still be incomplete in public datasets, and new sequencing studies may further refine its branching order.

Because this haplogroup is deep and uncommon, its subclades are more useful for reconstructing ancient population movements than for identifying a single archaeological culture. It likely represents a lineage that was once more widespread across western Eurasian hunter-gatherer or early Holocene populations, later persisting in pockets that became isolated by demographic change.

Geographical Distribution

R1b1a1b1b is expected to occur at low frequencies across a broad but discontinuous distribution. Based on the distribution of its parent clades and comparable ancient Y-DNA lineages, it is most plausibly found in:

  • Western Europe, especially among populations with deep prehistoric ancestry components
  • Southern Europe, including parts of the Iberian Peninsula, Italy, and the Balkans
  • The Caucasus and Anatolia, where deep West Eurasian paternal lineages can persist
  • The Levant and neighboring Near Eastern regions, reflecting ancient regional continuity and later gene flow
  • North Africa, where West Eurasian Y lineages can appear through prehistoric and historic contact
  • Central Asia and the steppe fringe, usually at low levels and often through complex admixture histories

Its geographic pattern is therefore best described as broad but sparse, with no single modern population serving as a clear center of gravity.

Historical and Cultural Significance

Unlike major R1b subclades that are strongly associated with the Bronze Age steppe expansions into Europe, R1b1a1b1b is more likely to reflect older substrate ancestry. This makes it relevant to discussions of the deep prehistory of western Eurasia, including post-glacial recolonization, early Holocene population structure, and the persistence of minor paternal lineages through later demographic turnovers.

It may have been present in groups ancestral to multiple later archaeological horizons, including Mesolithic foragers, early Neolithic contact populations, and later regional mixtures that formed during the Neolithic and Bronze Age. However, there is currently no strong evidence tying this specific subclade to one archaeological culture in the way that some younger R1b branches are linked to Bell Beaker or Yamnaya-derived expansions.

Interpretation in Population Genetics

From a population-genetic perspective, R1b1a1b1b is important because it illustrates that not all R1b lineages belong to the same expansionary history. The modern prominence of R1b in western Europe mostly reflects a few highly successful downstream branches, while deeper R1b subclades can preserve traces of older and more localized paternal diversity.

Its rarity today may be due to:

  • genetic drift in small populations
  • replacement by later founder lineages
  • regional bottlenecks and expansions
  • sampling limitations in ancient and modern datasets

As a result, this haplogroup should be viewed as a phylogenetic relic lineage rather than a marker of a large historically documented migration.

Conclusion

Y-DNA haplogroup R1b1a1b1b is a rare, deep branch of the West Eurasian R1b tree that likely originated in West Eurasia during the late Paleolithic or early Holocene. Its scattered low-frequency presence across Europe, the Near East, the Caucasus, and adjacent regions reflects ancient shared ancestry and long-term demographic continuity rather than a single dramatic prehistoric expansion.

נקודות עיקריות

  • Origins and Evolution
  • Subclades
  • Geographical Distribution
  • Historical and Cultural Significance
  • Interpretation in Population Genetics
פרופיל הייחוס

עץ השושלת והענפים הקשורים

מקום הענף בעץ השושלת ותת-הענפים שלו

מסלול ההתפצלות של השושלת

עקבו אחר ענפי האב המתועדים עד R1B1A1B1B. התאריכים הם אומדנים ועשויים להשתנות כשנתוני הייחוס מתעדכנים.

שלבי התפצלות הקבוצה ההפלוגרופית גיל משוער התקופה הארכאולוגית הזמן שחלף ענפים ישירים דגימות מודרניות שנבדקו קישורים עתיקים
1 R1B1A1B1B הענף הנוכחי ~15,000 years ago Mesolithic 15,000 שנים 1 45 0
2 R1B1A1B1 ~18,000 years ago Mesolithic 18,000 שנים 2 2,085 0
3 R1B1A1B ~18,000 years ago Mesolithic 18,000 שנים 2 2,317 31
4 R1B1A1 ~18,000 years ago Mesolithic 18,000 שנים 2 2,321 0
5 R1B1A ~18,000 years ago Mesolithic 18,000 שנים 2 4,020 39
6 R1B1 ~18,000 years ago Mesolithic 18,000 שנים 2 4,166 0
7 R1b ~20,000 years ago Mesolithic 20,000 שנים 2 4,262 126

ענפים אחים (1)

ענפים נוספים מאותה קבוצה הפלוגרופית אב

פרופיל הייחוס

היכן הענף מופיע

תפוצה גאוגרפית ונוכחות נוכחית

מוצא מתועד

West Eurasia

תפוצה נוכחית

The populations where Y-DNA haplogroup R1b1a1b1b is found include:

  1. Western and Central European populations at low frequency
  2. Southern European populations, including Iberian, Italian, and Balkan groups
  3. Caucasus and Anatolian populations
  4. Levantine populations
  5. North African populations with West Eurasian admixture
  6. Some Central Asian and steppe-adjacent populations

נוכחות לפי אזור

Western Europe High
Northern Europe (British Isles, Scandinavia) High
Southern Europe (Iberia, France Iberian fringe) Moderate
Central Europe Moderate
Eastern Europe Low
North Africa (coastal) Low
Near East Low
Central Asia Low
North America (diaspora) Low
Western Asia Low
North Africa Low
הקשר היסטורי

ענף לאורך זמן

אומדן היווצרות בציר זמן היסטורי רחב. סמני התקופות נותנים הקשר ואינם מרמזים על קשר לתרבויות מסוימות.

  1. ~20k שנים לפני

    שיא עידן הקרח האחרון

    שיא עידן הקרח האחרון, ואוכלוסיות שנותרו מבודדות

  2. ~15k שנים לפני

    קבוצה הפלוגרופית R1B1A1B1B

    אומדן להיווצרות ענף Y-DNA זה. תאריכים ומיקומים הם אומדני ייחוס.

    הענף הזה
  3. ~10k שנים לפני

    המהפכה הנאוליתית

    ראשית החקלאות והתגבשות קהילות יושבות קבע

  4. ~5k שנים לפני

    תקופת הברונזה

    עיבוד מתכות, כתב וציוויליזציות מוקדמות

  5. ~3k שנים לפני

    תקופת הברזל

    כלי ברזל ורשתות מסחר מורחבות

  6. ~2.5k שנים לפני

    העת העתיקה הקלאסית

    שגשוג הציוויליזציות היוונית והרומית

  7. Present

    ימינו

    העידן המודרני

פרופיל הייחוס

הקשר ארכאולוגי

הקשרים ארכאולוגיים מתועדים של ענף R1B1A1B1B מ-Y-DNA

הקשרים מתועדים

תוויות אלה מתארות הקשרים ארכאולוגיים מתועדים של דגימות הייחוס המקושרות ל-R1B1A1B1B. הקישור אינו מוכיח שכל נושאי הענף השתייכו לתרבות מסוימת או הלכו במסלול נדידה מסוים.

Afanasievo British Neolithic Moldova_EBA_Yamnaya Russia_Altai_Afanasievo Russia_Altai_Eneolithic_Afanasievo Russia_AltaiKrai_Afanasievo Russia_Eneolithic_EBA_Caucasus Russia_Volgograd_EBA_Yamnaya Slovakia_EBA_Yamnaya Yamnaya Culture
סיווג התרבויות מבוסס על ההקשר הארכאולוגי של דגימות דנ"א עתיק, והוא עשוי לשקף קשרים אזוריים בתקופות מסוימות.
פרופיל הייחוס

אינדקס דגימות

דגימות של הקבוצה ההפלוגרופית R1B1A1B1B: 15 בהתאמה ישירה ו-2 מתת-ענפים

10 מוצגות · 17 דגימות תואמות

הדיוקנאות הם איורים שנוצרו בבינה מלאכותית. שמות הדגימות ומזהי ההפקדה מזהים את רשומות הייחוס.

דיוקן הדגימה המדינה התקופה התאריך התרבות Y-DNA סוג ההתאמה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Hasanlu IA individual, Hasanlu, Iran (1,011-860 BCE)
מזהה דגימה: I4355
Iran Iran Hasanlu IA 1011-860 calBCE (2795±20 BP, PSUAMS-2772) Hasanlu Culture R1b1a1b1b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה MLBA Caucasus individual, Essentukskiy-1 (Stavropol Krai, Yessentuki Municipality), Russia (1,133-941 BCE)
מזהה דגימה: ESY009
Russia Russia MLBA Caucasus 1122-932 calBCE (2866±24 BP, MAMS-58128) Russia_MLBA_Caucasus R1b1a1b1b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה Lernakert Veri Berd MLBA individual, Lernakert-Veri Berd (Shirak Province, Artik Municipality), Armenia (1,417-1,273 BCE)
מזהה דגימה: LER005
Armenia Armenia LernakertVeriBerd MLBA 1411-1287 calBCE (3079±14 BP, MAMS-66463) Armenia_LernakertVeriBerd_MLBA R1b1a1b1b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה MLBA Caucasus individual, Zimnyaya Stavka-1 (Stavropol Krai, Neftekumskiy Municipality), Russia (2,190-1,994 BCE)
מזהה דגימה: ZIM002
Russia Russia MLBA Caucasus 2199-1983 calBCE (3703±27 BP, MAMS-45973) Russia_MLBA_Caucasus R1b1a1b1b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה MLBA Caucasus individual, Kravchenko-12 (Krasnodar Krai, Abinsky District), Russia (2,247-2,015 BCE)
מזהה דגימה: KVO008
Russia Russia MLBA Caucasus 2272-2036 calBCE (3736±27 BP, MAMS-45965) Russia_MLBA_Caucasus R1b1a1b1b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה MLBA Caucasus individual, Zolotaryovka-1 (Stavropol Krai, Ipatovsky Municipality), Russia (2,248-2,028 BCE)
מזהה דגימה: ZO1006
Russia Russia MLBA Caucasus 2271-2038 calBCE (3740±21 BP, MAMS-42370) Russia_MLBA_Caucasus R1b1a1b1b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה MLBA Caucasus individual, Kravchenko-12 (Krasnodar Krai, Abinsky District), Russia (2,286-2,054 BCE)
מזהה דגימה: KVO009
Russia Russia MLBA Caucasus 2285-2042 calBCE (3759±26 BP, MAMS-45966) Russia_MLBA_Caucasus R1b1a1b1b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה MBA Caucasus individual, Vinsady-4 (Stavropol Krai, Predgorny District), Russia (2,889-2,545 BCE)
מזהה דגימה: VS2001
Russia Russia MBA Caucasus 2866-2578 calBCE (4120±27 BP, MAMS-45971) Russia_MBA_Caucasus R1b1a1b1b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה MBA Caucasus individual, Komsomolec 1-Marfa (Stavropol Krai, Kirovsky Municipality), Russia (2,892-2,580 BCE)
מזהה דגימה: KMM010
Russia Russia MBA Caucasus 2873-2584 calBCE (4136±26 BP, MAMS-45956) Russia_MBA_Caucasus R1b1a1b1b התאמה ישירה
שחזור אמנותי שנוצר בבינה מלאכותית של הדגימה MBA Caucasus individual, Krasnogvardeyskoe (Stavropol Krai, Krasnogvardeysky District), Russia (2,893-2,617 BCE)
מזהה דגימה: KNK001
Russia Russia MBA Caucasus 2878-2631 calBCE (4158±26 BP, MAMS-45959) Russia_MBA_Caucasus R1b1a1b1b התאמה ישירה
ענף אבהי · DNA קדום

מפת ראיות קדומות לענף השושלת

עקבו אחר ענפי המקור המובילים לענף זה, וגלו היכן נמצאו הדגימות הקדומות הקשורות אליו.

טוען תצפיות קדומות...

הסימונים מציינים מקומות מציאה ארכאולוגיים. קו מקווקו הוא מעבר גאוגרפי מוצע ולא ודאי בין ענפים עוקבים, הנתמך בכמה תצפיות מתוארכות. אין זה מסלול מדויק, מקום לידה או הוכחה לירידה ישירה. דגימות מענפי המקור עשויות להשתייך לענפי צאצאים אחרים. הפערים נשארים במקום שבו הראיות אינן מספיקות. תאריכי הדגימות שונים מתאריכי היווצרות ההפלוגרופ.

פרופיל הייחוס

מפת תפוצת הדגימות

התפוצה הגאוגרפית של דגימות דנ"א עתיק בהתאמה ישירה לקבוצה R1B1A1B1B או לתת-הענפים שלה. מספר דגימות: 17

דגימה בהתאמה ישירה דגימה מתת-ענף
סינון לפי תקופה
כל התקופות
כל הדגימות מוצגות
פרופיל הייחוס

תפוצה בזמן

תפוצת הדגימות על פני התקופות הארכאולוגיות

פרופיל הייחוס

תפוצה גאוגרפית

מספר הדגימות לפי המדינה המתועדת שלהן. הספירות משקפות את דגימות הייחוס הזמינות, בלי למדוד את תדירות הקבוצות ההפלוגרופיות באוכלוסייה.

פרופיל הייחוס

תפוצת הדגימות לפי מדינה ותקופה

השוו את מספר הדגימות המתועדות לפי מדינות ותקופות ארכאולוגיות. בחרו תא עם תוצאות כדי לראות אחת מהדגימות.

הנתונים

הנתונים ומקורותיהם

מידע על המקורות ואיכות הנתונים

עדכון אחרון 2026-06-17
רמת ביטחון 50/100
כיסוי Low

מקור הנתונים

הסיווג, התאריכים המשוערים וההקשר הגאוגרפי משקפים את נתוני הייחוס המתועדים, והם עשויים להשתנות כשהראיות נבדקות מחדש. כיסוי הדגימות משתנה, ומיקומים מתועדים וקשרים ארכאולוגיים אינם מוכיחים מוצא אישי או זהות תרבותית.